Kültür

Xinjiang'daki evler

2018-12-05

Xinjiang'daki evlerin çok değişik biçimler vardır. Ancak bu evleri iki ana kategoriye ayırmak mümkündür. Biri, hayvancılık bölgelerinde kullanılan evler, diğeri ise tarım bölgelerindeki evlerdir.

Hayvancılık bölgelerindeki evler, az sayıdaki ahşap ev dışında genellikle çadır biçimindedir. Taşınması ve kurulması kolay olan çadırlar, hayvancılığa dayalı yaşam tarzına uygundur. Xinjiang'da hayvancılığa dayalı yaşam sürdüren Moğol, Kazak, Kırgız ve Taciklerin çadırları, birbirlerinden farklıdır. Ancak en belirgin fark, Moğol çadırları ile Kazak çadırları arasında görülür. Kazak çadırları, direği ark biçiminde olduğu için yuvarlaktır. Buna karşın Moğol çadırları, direğinin dik olması nedeniyle köşelidir. Günlük eşyalar arasındaki farklılıklara karşın bütün çadırların içi hemen hemen aynıdır. Çadırların arka kısmı, oturma ve yatak odası olarak, ön kısmı ise depo olarak kullanılır.

Farklı etnik gruplara mensup çobanlar, ilkbahar, yaz ve sonbharı çadırlarda, kışı ise toprak, taş veya ahşap evlerde geçirirler.

Tarım bölgeleri ile şehirlerdeki evler ise çok daha özenle yapılmıştır. Örneğin Uygurların evleri, genellikle dikdörtgen şeklindedir. Evlerin tavanı ise meyve ve tahılların kurutulması için düzdür. Evlerde topraktan yatak, duvarlarda da yiyecek ve günlük eşyalar koymak için delikler vardır. Uygurlar, duvarlara kilim asmayı, yere halı sermeyi sever. Kışın evlerin ısıtması mangalla sağlanır. Ayrıca Uygur evlerinde çiçek, meyve ağacı ve üzüm yetiştirmek için avlu vardır.

Xinjianglı Xiboların evlerinin çeşidi fazladır, hem çadırları, hem de sabit evleri vardır. Xibo evlerinin tavanında genellikle havalandırma için bir delik bulunur. Evlerde oda sayısı genellikle üçtür. Evlerin doğu ve batı cephelerindeki odalar yatak odaları, ortasındaki odalar ise mutfak ve yemek odası olarak kullanılır. Ayrıca evlerin avlularında yuvarlak veya köşeli küçük ambar da bulunur.

Davurların evi, genellikle dağ eteğinde veya akarsuların kıyılarında kurulur. Avlanmayı seven Davurlar, evlerinin duvarlarını kuş tüyleri ve hayvan derileriyle süslemeyi sever.

Pamir Yaylası'nda yaşayan Taciklerin evleri, genellikle alçaktır. Yüksekçe yerlerde bulunan Tacik evleri, daha çok taş ve ottan yapılır. Evlerin etrafından çit işlevi gören duvarlar vardır.